Rozavlea cz. 2. Język rumuński w cerkwi.

Św. Eliasz

Propok Eliasz w ognistym rydwanie wzięty do nieba

Czas na obiecane odwiedziny w kolejnej świątyni we wsi Rozavlea w Rumunii – cerkwi świętych Archaniołów Michała i Gabriela.

Drewniana konstrukcja, z wysoką wieżą i ostro opadającym, dwuspadowym dachem nadaje budowli monumentalności.  Czas jej powstania to rok 1717 . Do Rozavlei została przeniesiona z innej wsi, znajdującej się także w okręgu Maramuresz. Postawiono ją na miejscu dawnej świątyni zniszczonej przez Tatarów.

Malowidła wewnętrzne wykonane zostały na przyklejonym do ścian płótnie, pokrytym wapienną zaprawą. Freski te mają żywe, często kontrastujące kolory. Sposób malowania tła – krajobrazów, architektury –  wskazuje na silne wpływy malarstwa zachodniego.

Zmartwychwstanie

Zmartwychwstanie

Dla mnie ciekawostką są napisy w języku rumuńskim zapisane cyrylicą.

Niewierny Tomasz

Niewierny Tomasz

 

Uzdrowienie chorego

Uzdrowienie chorego

Ci, z Was, którzy mieli okazję być w cerkwi w Rumunii, wiedzą, że językiem liturgicznym jest tam rumuński. Ale nie zawsze tak było. Między IX i XI w. władcy pierwszych państewek rumuńskich, które utworzyły się na terenie Siedmiogrodu, przyjęli chrzest z rąk Bułgarów.W ten sposób tereny te weszły w krąg prawosławia z językiem starocerkiewnosłowiańskim w liturgii. W XI w. Siedmiogród został zdobyty przez Węgrów. Ci wprowadzili religę katolicką, łacinę, sprowadzili poddanych sobie osadników, zaś Rumunów i cerkiew pozbawili praw politycznych. W tej sytuacji wielu Rumunów zdecydowało się opuścić swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania. Osiedlali się oni na terenach Mołdawii i Wołoszczyzny. Tu religia prawosławna szybko zyskała na znaczeniu i stała się religią państwową. W podbitym Siedmiogrodzie zaś była religią narodową. I chociaż w tamtych czasach język rumuński był bardziej podobny do słowiańskiego, bowiem  do XIX w. zawierał 50 % słów słowiańskich (dla porównania – obecnie jest to 14 %), to  Jednak Rumuni  nie rozumieli starocerkiewnosłowiańskiego. Z kolei hierarchowie cerkiewni nie byli Rumunami, a właśnie Słowianami – Bułgarami i Serbami, i nie rozumieli rumuńskiego.

Drogę do języka narodowego w nabożeństwach otworzyła reformacja. Protestanci przeciwni byli kultowi ikon, ale krytykowali także język starocerkiewnosłowiański w liturgii. Uważali, że Biblia powinna zostać przetłumaczona na język narodowy. W Siedmiogrodzie panowali w tym czasie Sasi, którzy zostali luteranami. Zainicjowali oni przetłumaczenie Biblii na język rumuński, gdyż mieli nadzieję, że zapoczątkuje to proces odejścia Rumunów od prawosławia w stronę protestantyzmu. Rumuni pozostali wierni prawosławiu, ale otrzymali Pismo Święte w zrozumiałym dla siebie języku.

W  nabożeństwach ryt słowiański utrzymał się do XVII w., kiedy to językiem liturgicznym stał się rumuński.

Cyrylicę do zapisu języka rumuńskiego stosowano do 1860 r. Wyjątkiem jest Mołdawia, gdzie cyrylica obowiązywała jeszcze przez okres przynależności tego regionu do ZSRR.

Wędrówkę po cerkwi w Rozavlei i opowieść o ścieraniu sie wpływów chrześcijaństwa wschodniego i zachodniego na terenach dzisiejszej Rumunii  kończę wizerunkiem  sympatycznego wschodnio-zachodniego Aniołka.

Anioł

Anioł

O ikonach z innej cerkwi w tej miejscowości, pisanych w odmiennym stylu,  możecie przeczytać we wpisie Rozavlea cz.1 – Rumunia.

Podobne wpisy:

2 myśli nt. „Rozavlea cz. 2. Język rumuński w cerkwi.

  1. Henia Kubień

    Witaj Ewo, z zainteresowaniem przeczytałam (i obejrzałam) Twoje relacje z podróży po Rumunii. Te proste malowidła mają wiele wdzięku. Odżyły moje własne, miłe wspomnienia… Obraz uzdrowienia chorego to niemal „fotografia” odpustu w Putnej. Gdybym tam znowu pojechała zrobiłabym to bardziej świadomie. Mam nadzieję na ciąg dalszy Twoich wspomnień z podróży. Czekam. Nie myślałaś o napisaniu książki ? Dobrego Nowego Roku i pozdrowienia dla grupy Agatos.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>